– Je suis l’aîné, donc c’est à moi qu’elle tiendra chaud cette nuit!
– T’as déjà reçu son manteau pour te tenir chaud. Si tu ne me fiches pas la paix, je dis tout à maman!

– Jestem najstarszy, więc ona jest moja, gdy się obudzi! To mnie będzie ogrzewać tej nocy!
– Już sobie znalazłeś płaszcz, żeby Ci było ciepło. Jak nie dasz mi spokoju to wszystko powiem mamie!

Rozmowa pochodzi z komiksu « Apostata« . W powyższej scenie trójka braci, należących do armii Alamanów, która najechała zachodnie imperium rzymskie, złapała Galijkę. Właśnie kłócą się o nią.

Alamanowie to nazwa konfederacji plemion germańskich, zamieszkujących tereny przy obecnej granicy francusko-szwajcarsko-niemieckiej. Od nich pochodzi współczesna nazwa na Niemcy w fr.: l’Allemagne. W oryginale nazwa ta mogła oznaczać « wszystkich ludzi » (alle-mannen), lub « ludzi sanktuarium » (alah-mannen). Oni sami siebie, a przynajmniej jedno z ważniejszych plemion wchodzących w skład konfederacji, zwali Suebi, która to nazwa trafiła do pl. jako Szwabi/Szwabowie.

W rzymskiej propagandzie, z której czerpiemy większość informacji nt. Europy w pierwszych wiekach naszej ery, Alamanowie byli wręcz doskonałym przykładem barbarzyńców: nieokrzesani, mówiący dziwnym językiem, zawsze wrodzy rzymskiej cywilizacji i znajdujący przyjemność w gwałtach, zabójstwach i rabunkach. Prawda była bardziej skomplikowana. Z racji zamieszkiwania pogranicza, w ciągu wieków Alamanowie przejęli dużo z rzymskiej kultury i technologii. Na początku III wieku n.e. wezwali nawet na pomoc rzymską armię, aby obroniła ich przed agresywnymi sąsiadami. Cesarz Caracalla, jeden z większych buców na rzymskim tronie (a konkurencja była spora), wykorzystał tę okazję: Nie spodziewających się niczego złego i nieprzygotowanych do walki Alamanów najechał, zabił większość wojowników, a na reszcie wymusił podległość wobec Rzymu. Caracalla wkrótce zmarł, a Alamanowie ogarnęli się i odpowiedzieli buntami, oraz najazdami na Galię i północne Włochy. Przez kolejne wieki wzajemna wrogość tylko rosła. Z jednym z takich najazdów, w latach 355-357, musiał poradzić sobie młody cezar Julian, późniejszy ostatni pogański cesarz Rzymu i bohater komiksu « Apostata ».

aîné(e) = starszy/a; pierworodny/a. Również jako rzeczownik: aîné(e) (m/f) = starszy syn / starsza córka; pierworodny/a. Używane dla rozróżnienia pomiędzy dziećmi z jednej rodziny. Analogicznie: cadet(te) = młodszy/a i jako rzeczownik cadet(te) (m/f) = młodszy syn / młodsza córka. Z łac. ante natus (= urodzony/a wcześniej). Istnieje też rzadko używane puiné(e), synonim cadet(te), od łac. post natus (= urodzony/a później).

se ficher la paixdawać (komuś) spokój. Zaimek określa komu dajemy spokój: Fiches-moi la paix! (= daj mi spokój!). Ils veulent qu’on leur fiche la paix (= oni chcą, żeby zostawić ich w spokoju). ficher to wieloznaczny czasownik, któremu postaram się poświęcić osobną notkę.

Sto lat później Alamanowie dołączyli (niekoniecznie z własnej woli) do pierwszego króla Franków, Clovisa, w jego kampanii wojennej, w wyniku której Frankowie zdobyli większość Galii. Alamanowie zachowali niezależność i nawet próbowali wykroić sobie własne państwo na zdobytych ziemiach. Ostatecznie, w 745 roku, po nieudanym powstaniu, Carloman, syn Karola Młota, skazał na karę śmierci całą alamańską arystokrację i obsadził zamki swoimi poplecznikami. Potomkowie Alamanów zamieszkują obecnie Alzację, oraz – po niemieckiej stronie – Badenię-Wirtembergię. Dialektem szwabskim posługuje się ok. 800 tysięcy osób.

Okładka wpisu to kopia obrazu Igora Dzisa.

Une réflexion sur “aîné, cadet, puiné, se ficher la paix (49)

Répondre

Entrez vos coordonnées ci-dessous ou cliquez sur une icône pour vous connecter:

Logo WordPress.com

Vous commentez à l'aide de votre compte WordPress.com. Déconnexion /  Changer )

Photo Google

Vous commentez à l'aide de votre compte Google. Déconnexion /  Changer )

Image Twitter

Vous commentez à l'aide de votre compte Twitter. Déconnexion /  Changer )

Photo Facebook

Vous commentez à l'aide de votre compte Facebook. Déconnexion /  Changer )

Connexion à %s

Ce site utilise Akismet pour réduire les indésirables. En savoir plus sur la façon dont les données de vos commentaires sont traitées.