pencher, pendule, pente (65)

 

 

« Ognie Guédelonu » wróciły 🙂 Jeśli jeszcze nie wiecie: Guédelon to współczesny zamek, budowany od 21 lat według planu z XIII wieku i za pomocą technologii z XIII wieku. Znajduje się w Treigny, niedaleko Orleanu i jest otwarty dla turystów. Jest to prawdopodobnie największy na świecie eksperyment archeologiczny: dzięki wykorzystaniu średniowiecznych technik do budowy średniowiecznego zamku jesteśmy w stanie przetestować nasze teorie na temat życia w tych czasach i lepiej zrozumieć ich realia.

« Ognie Guédelonu » to seria krótkich filmów na YouTube, w których ekipa budowlana Guédelonu opowiada o swojej pracy. Pierwszy sezon powstał rok temu i cieszył się tak wielkim zainteresowaniem, że postanowiono stworzyć kolejny. W pierwszym odcinku nowej serii Yohann i Jean-Michel szukają odpowiedniego drzewa do ścięcia na krokwie dla dachu wieży zamkowej. Musi być to prosty, ale niezbyt gruby dąb. W średniowieczu nie znano współczesnych technik gięcia drewna, dlatego starano się odszukać w lesie drzewa jak najbardziej pasujące do wymagań: proste, wygięte, grube, cienkie, itd.

Poniżej zamieszczam fragment ich rozmowy z momentu, gdy znajdują odpowiednie drzewo, dokładnie od czwartej minuty filmu.

Je pense que celui-ci, il va être le bon.
Ah, il conviendrait?
Ah, oui.
On sait à quel âge, il peut avoir?
Ah, non. On peut le savoir une fois qu’on le coupera.
en regardant les…
les cernes de croissance. Les cernes de croissances nous donnent l’âge de l’arbre.
Il est beau celui-là.
… par contre, comme indication, on peut avoir le lieu où il va tomber – là!
Il va tomber par là?
Oui, tout à fait.
Mais comment tu peux le savoir?
Avec la mousse.
La mousse?
Oui. La mousse est toujours à l’opposé de l’effet penché de l’arbre. Un arbre qui penche dans ce sens ça, la mousse sera derrière.
C’est le… la pluie, c’est ça?
La pluie en fait, il va pousser les lichens le long du tronc.
Alors, donc, la mousse n’est pas forcément au nord?
Ah, non, pas de tout. Elle peut être à l’est, au sud, à l’ouest… de tous les côtés.
D’accord. Donc, eh, il faut pas la chercher quand on se perd dans la forêt.
Ah, non. Tu risques de tourner en rond et rond.

I tłumaczenie na polski:

– Myślę, że ten tutaj będzie dobry.
– Aha, będzie pasował?
– Tak, tak.
– Czy wiemy ile ma lat?
– Nie, nie. Tego dowiemy się dopiero po ścięciu.
– … patrząc na…
– … słoje roczne. Słoje roczne powiedzą nam, ile lat ma drzewo.
– Jest bardzo ładny.
– Ale mamy za to jak powiedzieć w którą stronę upadnie – tam!
– Upadnie w tamtą stronę?
– Tak, na pewno.
– Ale skąd możesz to wiedzieć?
– Dzięki mchom.
– Mchom?
– Tak. Mech zawsze rośnie po przeciwnej stronie niż ta, w którą pochyla się drzewo. Drzewo pochyla się w tamtą stronę, a mech rośnie z tyłu.
– To… przez deszcz, czy tak?
– Deszcz spływa tędy i ciągnie porosty w górę pnia.
– A więc mech nie musi być po północnej stronie?
– Nie, nie, wcale nie. Może być po wschodniej, południowej, zachodniej… Ze wszystkich stron.
– Jasne. A więc nie ma co go szukać, jeśli zgubimy się w lesie.
– Nie, nie. Może się to skończyć tak, że będziesz się kręcił w kółko.

pencher = przechylać, pochylać (np. głowę; il a penché sa tête); se pencher = przechylać się; être penché = być pochylonym; ale również pencher pour qch = przychylać się do czegoś (np. opinii). pencher sur qch = pochylać się nad czymś (dosł., ale również nad problemem). faire pencher la balance = przechylić szalę.

W powyższej konwersacji Jean-Michel używa dość niezwykłego sformułowania l’effet penché de l’arbre. Długo nie mogłem tego rozszyfrować, aż w końcu musiałem poprosić o pomoc znajomego native speakera 😀 Ja bym zapewne powiedział po prostu la côté à laquelle l’arbre penche.

pencher pochodzi od łac. pendere (= wisieć), od którego pochodzi też pendule (f) = wahadło (ang. pendulum), oraz pendule (m) = zegar z wahadłem (tak, różnią się tylko rodzajnikiem).
Innym słowem z tego samego rdzenia jest pente (f) = zbocze, pochyłość, ale również spadek w znaczeniu matematycznym, lub geograficznym (nie spadek po dziadku). une pente douce = delikatna pochyłość; une pente raide = strome zbocze; la pente glissante des mesonges = spirala kłamstw.

Une réflexion sur “pencher, pendule, pente (65)

Répondre

Entrez vos coordonnées ci-dessous ou cliquez sur une icône pour vous connecter:

Logo WordPress.com

Vous commentez à l'aide de votre compte WordPress.com. Déconnexion /  Changer )

Photo Google

Vous commentez à l'aide de votre compte Google. Déconnexion /  Changer )

Image Twitter

Vous commentez à l'aide de votre compte Twitter. Déconnexion /  Changer )

Photo Facebook

Vous commentez à l'aide de votre compte Facebook. Déconnexion /  Changer )

Connexion à %s

Ce site utilise Akismet pour réduire les indésirables. En savoir plus sur la façon dont les données de vos commentaires sont traitées.