amener, emmener, apporter, emporter (16)

Cztery czasowniki, które łatwo ze sobą pomylić – zarówno ze względu na podobieństwo samych słów, jak i ich znaczenie. Ale gdy tylko rozbić je na czynniki pierwsze, wszystko staje się jasne.

Wszystkie cztery składają się z jednego z dwóch prefiksów (a-, em-), oraz jednego z dwóch słów podstawowych (mener, porter).

mener = prowadzić, przewodzić (w znaczeniu człowieka idącego na czele innych ludzi). Pochodzi od łac. minare = grozić i najwyraźniej w języku starofrancuskim zmieniło swoje znaczenie na prowadzić poprzez skojarzenie z gnaniem przed sobą dzikich zwierząt podczas polowania za pomocą krzyku i hałasu czynionego przez naganiających… #cocirycesze. Innym słowem pochodzącym od minare jest przymiotnik imminent = bliski, nieuchronny – często wykorzystywany w zdaniach opisujących nadchodzące niebezpieczeństwo.

W każdym razie, prowadzić lub przewodzić możemy wyłącznie ludziom lub zwierzętom, nigdy przedmiotom nieożywionym.

Nous avons emmené Jacques à la fête.

Wzięliśmy Jacka ze sobą na imprezę.

porter = nieść. Chciałbym napisać coś więcej na temat tego czasownika, ale niestety to chyba niemożliwe. To po prostu nieść. Koniec, kropka.

Jacques a emporté un peu trop de vodka avec lui.

Jacek wziął ze sobą trochę za dużo wódki.

W obydwu zdaniach użyłem wersji tych dwóch czasowników z prefiksem em-. Na język polski zarówno emmener jak i emporter można przetłumaczyć jako wziąć, lub brać ze sobą, ale trzeba pamiętać o powyższym rozróżnieniu na – jak to się mówi w językoznawstwie – obiekty ożywione i nieożywione. Przy czym prefiks em- oznacza, że koncentrujemy się na tym kimś, kogo bierzemy z sobą, lub na tym czymś, co bierzemy z sobą. Ważny jest fakt, iż jesteśmy z tym kimś/czymś, a nie gdzie się znajdujemy (choć, jak widać w pierwszym zdaniu, tę informację również można dodać).

Natomiast prefiks a- kładzie nacisk na cel naszej podróży i sugeruje, że tego kogoś lub coś zostawiliśmy w tym miejscu.

En effet, après deux heures nous lui avons amené au retour.

W efekcie, dwie godziny później przyprowadziliśmy go z powrotem.

Lub, jeśli Jacek był ambitny:

En effet, après deux heures nous lui avons apporté au retour.

W efekcie, dwie godziny później przynieśliśmy go z powrotem.

3 réflexions sur “amener, emmener, apporter, emporter (16)

Laisser un commentaire

Ce site utilise Akismet pour réduire les indésirables. En savoir plus sur la façon dont les données de vos commentaires sont traitées.