Poniższy wpis jest częścią projektu « W 80 blogów dookoła świata » i dotyczy 
zwierząt z kraju, którego dotyczy dany blog. O ile się orientuję, zwierzęta we Francji nie różnią się specjalnie od zwierząt gdziekolwiek indziej w Europie. Być może mówią « le miau » i « le hau », ale poza tym… Poszedłem więc trochę inną drogą. Oto przed Wami notka o delfinie.
To jest notka specjalna, w której opowiadam o swojej przygodzie z conlangami i o tym, czy warto uczyć się języków sztucznych.
Nie warto.
Dłuższe wyjaśnienie poniżej 🙂
Plus tard sans trop savoir pourquoi
Un étranger, un maladroit,
Lisant mon nom sur une affiche
Te parlera de mes succèses,
Mais un peu triste toi qui sais
Tu lui diras que je m’en fiche.Później, nie bardzo znając sprawę,
Ktoś nieznajomy, nietaktowny,
Czytając moje imię na plakacie
Opowie Ci o mych sukcesach.
Ale to smutne trochę, wiesz.
Powiesz mu, że mam to gdzieś.Léo Ferré, La Vie d’Artiste
Tłumaczenie gotowe, mój trud skończony.
>>> Link do pliku PDF <<<
Tłumaczenie ma sens wyłącznie z oryginalnym komiksem, a ten możecie kupić w wersji francuskiej na BD Must:
http://www.bdmust.be/catalogue/albums/apostat
Równocześnie zachęcam do wsparcia projektu wydania w języku francuskim pozostałych czterech części « Apostaty ». Jeżeli się uda, je również przetłumaczę 🙂
https://www.sandawe.com/fr/projets-auto-finances/apostat
Od tłumacza (czyli ode mnie):
Poniższe tłumaczenie pierwszych trzech części komiksu « Apostata » Kena Broedersa zostało wykonane z języka francuskiego, mimo iż oryginał komiksu powstał w języku holenderskim. Co więcej, nie jestem profesjonalnym tłumaczem. Mam co prawda w CV tłumaczenia książek do informatyki z języka angielskiego, a wszystkie podejrzane fragmenty starałem się konsultować z Wikipedią, nie mogę jednak dać głowy, że tłumaczenie zawsze jest piękne i wierne.
W przekładzie na język polski natknąłem się na kilka trudności, które nie istnieją w języku francuskim:
Aby ułatwić lekturę czytelnikowi nie znającemu francuskiego (ani holenderskiego) w stopniu pozwalającym zidentyfikować kto co mówi, zdecydowałem się umieszczać przed wypowiedziami imię danej osoby. W kilku przypadkach wpisałem imiona jeszcze zanim z komiksu dowiadujemy się, jak ta osoba się nazywa, ale wyłącznie gdy ta wiadomość nie wnosi niczego nowego do fabuły (innymi słowy nie jest spoilerem). Gdy w komiksie następuje zmiana miejsca wpisuję nazwę nowego miejsca w nawiasach kwadratowych. To również powinno ułatwić orientację.
Opisy, cytaty, oraz niewypowiedziane głośno myśli pisane są kursywą.
Miłej lektury.
https://www.sandawe.com/fr/projets-auto-finances/apostat
Zbieramy kasę na francuskie wydanie kolejnych czterech części « Apostaty » 🙂 « Apostata » to komiks autorstwa holenderskiego rysownika, Kena Broedersa. Opowiada o życiu Flawiusza Klaudiusza Juliana, ostatniego pogańskiego cesarza Rzymu. O samym komiksie i jego głównym bohaterze pisałem już tutaj. Do tej pory po francusku pojawiły trzy pierwsze części. Teraz zbierane są pieniądze na pozostałe cztery.
Sandawe to platforma crowdfundingowa, służąca… wydawaniu komiksów 🙂 Idea jest niesamowicie prosta: my płacimy teraz, a wydawnictwo obiecuje, że jeśli zbierze dość kasy, to wyda komiks i nam go przyśle. Jeśli więc lubimy autora, podobały nam się wcześniejsze dzieła z tej samej serii, lub po prostu fabuła wydaje nam się ciekawa, możemy w ten sposób wspomóc wydawcę i trochę zmniejszyć ryzyko związane z inwestycją.
Co więcej, tłumaczę ten komiks. Obecnie jestem pod koniec drugiej części. Gdy skończę trzecią, udostępnię tłumaczenie w postaci pliku PDF. O ile mi wiadomo, to wolno mi zrobić (ale jeszcze doczytam), natomiast nielegalne byłoby, gdybym zrobił skanlację i nałożył polskie tłumaczenie na dymki. Ale tego nie zrobię. W ten sposób nie musicie znać francuskiego, by przeczytać komiks, ale nadal musicie go kupić. A dodatkowo praca na pliku tekstowym oznacza, że nie muszę stawać na głowie, by zmieścić się z tłumaczeniem w maleńkim dymku. Mogę pozwolić sobie na tłumaczenie trochę dłuższe, ale dokładniejsze, bądź barwniejsze. Jeżeli wyjdą kolejne części, przetłumaczę je również.
Pierwsze trzy części w tłumaczeniu francuskim są do kupienia na BD Must.
Projekt na Sandawe będzie aktywny do końca września 2017. W chwili obecnej – 31 sierpnia – zebrano 4210 euro z 6000 potrzebnych, czyli 70%. Jest więc duża szansa, że się uda. Tym większa, jeśli pomożecie 🙂
Lecimy dalej z cytatami z « Apostaty ». Jestem w połowie drugiej części i tłumaczenie idzie mi dość wspaniale 🙂 Dzisiaj Julian spotyka dwie osoby, co do których podejrzewał, że barbarzyńcy mogli już pomiziać ich mieczami. Pierwsze spotkanie, ze swoim ochroniarzem Miliuszem, jest miłą niespodzianką:
– Je commençais à craindre que les Germains ne t’aient mis le grappin dessus!
– Zaczynałem myśleć, że Germanie Cię dopadli!
se mettre le grappin dessus = dopaść kogoś. Dosł. zarzucić na coś chwytak. grappin (m) = chwytak, czyli kilka połączonych haków, umieszczonych na końcu liny. Rzuca się tym, by zahaczyć linę o odległy obiekt. Gdyby Batman był Homme chauve-souris, używałby grappins. Od grappe (f) = kiść, grono. Stąd grappe (f) de raisin = kiść winogron, ale też agrafe (f) = agrafka, haczyk. Hmm. Być może kształt kilku połączonych ze sobą zagiętych haków nasuwał skojarzenie z trzymającą coś w garści dłonią, a kiść winogron również może czasem przypominać kształtem dłoń o grubych palcach. Kto wie. (sprawdzić, czy nie ninja).
Les femmes sont gentilles jusqu’à ce qu’elles vous mettent le grappin dessus; après elles se montrent sous leur vrai jour.
Kobiety są słodkie, dopóki Cię nie omotają; wtedy ukazują swoją prawdziwą naturę.
Drugie spotkanie nie jest już tak radosne, ale za to dużo bardziej niezwykłe. Jego bohater jest wręcz zmuszony zapewnić, że nie jest duchem:
– En chair et en os, qui l’eût cru..
– We własnej osobie, kto by uwierzył…
en chair et en os = we własnej osobie. Dosł. w mięsie i kości. chair (f) = ciało, mięso; rzadziej używany synonim viande (f). Ze starofr. charn, carn (= ciało, mięso), łac. caro (= mięso). Stąd charnel(le) = cielesny/a, fizyczny/a. l’amour charnel = miłość cielesna. os (m) = kość. Czasem można spotkać się ze skróconą wersją powyższego stwierdzenia: en os (= we własnej osobie). Istnieje również idiom il y a un os… = jest pewien problem…
Dziś dwa teksty z drugiej części « Apostaty ». Miały być cztery, ale oczywiście jak tylko zaczynam o czymś pisać to od razu wchodzę w dygresje i robi mi się z tego dwa razy za dużo tekstu 🙂 Kolejne dwa będą więc w następnej notce.
Czytanka na weekend: « Connaissez-vous ces mots hérités de nos ancêtres les Gaulois? ».
Le Figaro przybliża działalność Jean-Paula Savignaca, francuskiego tłumacza łaciny, greki, oraz wymarłego języka galijskiego. Wiemy na pewno, że galijski należał do rodziny języków celtyckich, w związku z czym jest spokrewniony ze współczesnym walijskim, kornwalijskim i bretońskim, oraz trochę dalej z irlandzkim i szkockim-galijskim. Co ciekawe bretoński, mimo iż mówi się nim na terenach Francji, nie jest pozostałością galijskiego. Osadnicy bretońscy przybyli do Armoryki, później nazwanej Bretanią, z terenów Kornwalii, w czasach, gdy ich rodzinne ziemie były stopniowo odbierane im przez Anglo-Sasów.
Z oryginalnego języka galijskiego do naszych czasów zachowały się głównie nazwy rzek i miejsc, trochę pojedynczych słów zapisanych przez rzymskich kronikarzy, oraz mała grupa słów, która przeniknęła do współczesnego języka francuskiego. Na tej skromnej podstawie prowadzone są próby rekonstrukcji. Jean-Paul Savignac jest jednym z ekspertów w tej dziedzinie. Jego książki można kupić na Amazon.fr.
Zrekonstruowany (z dużą dozą fantazji) język galijski jest czasami wykorzystywany w piosenkach przez muzyków folkowych i folk-metalowych. Jedną z moich ulubionych jest « Omnos » zespołu Eluveitie (słowa i tłumaczenie fr.).
Tragiczna historia Kornwalii i Bretanii stała się źródłem wielu mitów arturiańskich. Historyczny król Artur był prawdopodobnie wodzem brytyjskim, który powstrzymał na jakiś czas napór Anglo-Sasów na Kornwalię na przełomie V i VI w. n.e. O tych wydarzeniach w stosunkowo realistyczny sposób opowiada trylogia Bernarda Cornwella « Warlord Chronicles », której pierwsza część została niedawno wydana w Polsce jako « Zimowy Monarcha ».
– Je suis l’aîné, donc c’est à moi qu’elle tiendra chaud cette nuit!
– T’as déjà reçu son manteau pour te tenir chaud. Si tu ne me fiches pas la paix, je dis tout à maman!– Jestem najstarszy, więc ona jest moja, gdy się obudzi! To mnie będzie ogrzewać tej nocy!
– Już sobie znalazłeś płaszcz, żeby Ci było ciepło. Jak nie dasz mi spokoju to wszystko powiem mamie!
Rozmowa pochodzi z komiksu « Apostata« . W powyższej scenie trójka braci, należących do armii Alamanów, która najechała zachodnie imperium rzymskie, złapała Galijkę. Właśnie kłócą się o nią.
W języku polskim, podobnie jak w niemieckim, słowo zamek (niem. Schloss (n) ) może oznaczać równocześnie zamek w drzwiach, jak i kamienną budowlę, w której trzyma się księżniczki. W jednym i drugim przypadku są to rzeczowniki pochodzące od czasownika zamykać (niem. schließen), przy czym zamek w znaczeniu budowli jest znaczeniem pobocznym, powstałym przez skojarzenie z miejscem, które w razie czego można zamknąć. Być może pierwsze słowiańskie i germańskie zamki były dowolnymi budowlami, które można było zamknąć i w ten sposób ochronić majątek (i księżniczkę) przed wrogiem.
Opowieść z czasów niewyśnionych
Reading Medieval Books
Le chemin de la connaissance
Explore African language worlds
Starożytność to obca planeta
Category Theory, Haskell, Concurrency, C++
My Personal Website
czyli skąd się biorą nazwy zwierząt
Ostez Vostre Lion 
