Tematem dzisiejszej notki w ramach projektu « W 80 blogów dookoła świata » są St
roje w kraju X. Czyli, w moim przypadku, we Francji. Zasady publikowania notek na szczęście są dość liberalne, nie muszę więc pisać o niewątpliwie bogatej modzie francuskiej, na którą zwrócone są oczy wszystkich Pudelków tego świata. Ten blog jest blogiem historycznym i raczej dość takim na luzie. Zdecydowałem więc, że dzisiejsza notka będzie o roli majtek w historii Francji.
Étiquette : francuski
Ten uczuć, gdy wracasz do domu po imprezie
Attention: Wpis o wulgaryzmach i z wulgaryzmami. Czujcie się ostrzeżeni.
Fil à putain! Normand bastard! Plus terrible quand chore[?] le te clame! Ohh, te maudis, talons ai de t’occire! Pourque est-ce mi mords à … [?] ?! … Oh, plein bastard normand, fourré connard! … Pute le chien.
Skurwysynu! Normański bękarcie! Gorszy, niż mogę opisać! Och, przeklęty, sama Cię zaraz zabiję! Co się tak na mnie gapisz?! … Och, ty zalany normański bękarcie, zarośnięty idioto! … Kurwa mać.
W 17-tym odcinku 4-go sezonu Wikingów Rollo wraca do domu z wyprawy łupieżczej do muzułmańskiej Andaluzji. Gisla od samego początku sprzeciwiała się tej wyprawie i po powrocie robi mu karczemną awanturę, wrzeszcząc w starofrancuskim.
achever, cesser (39)
I komu wierzyć? 😉
Na górze Google Translate. Le président n’a cessé de reporter les élections przetłumaczone jako Prezydent wciąż opóźnia wybory. Na dole Bing Translator i to samo zdanie jako Prezydent przestał opóźniać wybory.
être censé, recensement (38)
– Pepin, tu es censé donner le royaume à Charles, toute de suite!
– Mais papi…– Pepin, masz natychmiast oddać królestwo Karolowi!
– Ale dziadku…
Cesarz Ludwik I Pobożny, syn Karola Wielkiego, miał czterech synów: Lotara, Pepina, Ludwika, oraz – urodzonego na długo po swoich braciach – Karola. W roku 817, jeszcze przed narodzinami Karola, cesarz przydzielił każdemu ze starszych synów po jednej trzeciej imperium. Plan zakładał, że najstarszy Lotar (któremu dostała się środkowa część i od którego imienia pochodzi Lotaryngia) zostanie cesarzem, a jego bracia, rządzący Akwitanią Pepin i wschodnią Frankią Ludwik, jedynie królami w ramach jednego, wielkiego cesarstwa.
impliquer, plier (37)
Une fois une bataille navale était en cours, pour les hommes impliqués, il y avait de nombreuses façons pour eux de rencontrer leur fin.
Gdy bitwa morska była już w trakcie, ludzie w nią wplątani mogli znaleźć swój koniec na wiele różnych sposobów.
le café du matin
C’est le moment de la journée quand je me demande si j’ai oublié de prendre le café du matin ou si j’ai pris le café du matin et je l’ai oublié.
To ten moment w dniu, gdy zastanawiam się, czy zapomniałem o wypiciu porannej kawy, czy też wypiłem poranną kawę i zapomniałem o tym.
bourreau, travail (36)
– Comment on dit « pracoholik » en français?
– Il n’y a pas de mot pour « pracoholik » en français, Khaleesi.
Ostatnie trzy tygodnie miałem wyjęte z życia. Całe szczęście, że przynajmniej wróciłem na kurs do Institut Français w Warszawie, bo inaczej nie miałbym w ogóle kontaktu z językiem. A przynajmniej nie z takim językiem używanym do komunikacji między ludźmi.
Le diagramme des émotions (v2)
plein de remords, rendre équitable (35)
Le dernier jour Dieu créa la France, le plus beau pays du monde, avec tant de bien en elle que, à la fin, il était plein de remords. Il sentit qu’il dut faire quelque chose pour le rendre équitable. Et donc, il créa les Français.
Ostatniego dnia Bóg stworzył Francję, najpiękniejszy kraj na świecie, tak pełen dóbr, że w końcu poczuł wyrzuty sumienia. Czuł, że musi coś zrobić, by wyrównać szanse innych krajów. Tak więc, stworzył Francuzów.
être plein(e) de remords = mieć wyrzuty sumienia; remords (m) = wyrzuty sumienia. Nie ma liczby mnogiej, czy raczej, remords jest jak spodnie, czyli samo pojedynczo jest w liczbie mnogiej. Od remordre (= ugryźć ponownie – rzadko używane), od mordre (= gryźć). Z łac. mordēre (= gryźć, wgryzać się). Krótko mówiąc, wyrzuty sumienia to coś, co nas gryzie, gdy jest już po fakcie. se mordre la langue = ugryźć się w język. W starofr. istniała forma remors (m), z której wzięło się ang. remorse.
rendre équitable = wyrównywać szanse, czynić sprawiedliwym; harmonizować; zadośćuczynić. Samo rendre to jedno ze słów-wytrychów. Opiszę je w jakiejś kolejnej notce.
éclater, brandir, suriner (34)
Odo, frère de Guillaume, était l’évêque de Bayeux. On peut le voir sur la Tapisserie, galopant vers la bataille en brandissant une lourde masse en guise de lance ou d’épée: les hommes d’Église étaient, en effet, autorisés à éclater la cervelle des ennemis, mais pas à les suriner, ce qui appremment été impie.
Odo, brat Williama, był biskupem Bayeux. Możemy oglądać go na Tkaninie z Bayeux, jak galopuje w wir bitwy, wymachując czymś ciężkim, podobnym do lancy, lub miecza: Ludziom Kościoła w zasadzie wolno było rozbijać mózgi swoich wrogów, byle nie robili tego w ciemnych zaułkach – to drugie najwyraźniej uważane było za niegodne.
Tkanina z Bayeux to długie na 70 metrów ręcznie haftowane płótno, przedstawiające najważniejsze wydarzenia z czasów podboju Anglii przez Wihelma Zdobywcę. Jest przechowywane w muzeum w Bayeux w Normandii. Cytat pochodzi z książki 1000 ans de mésentente cordiale, francuskiego tłumaczenia 1000 years of annoying the French autorstwa Stephena Clarke.
éclater = wybuchać, pękać, rozbijać się; palić się (o świecy, lub uczuciu); rozlegać się (o dźwięku). éclater de rire = pękać ze śmiechu. Powyższy cytat sprawił mi mały problem, ponieważ wybuchać, lub pękać, można tylko osobiście. Wyrażenia pękać baloniki używał co prawda Kubuś Puchatek, ale o ile mi wiadomo nie jest on wybitnym autorytetem lingwistycznym. Sprawić, by coś pękło = faire éclater. Nie wiem, czemu tłumacz zdecydował inaczej. Ja użyłem rozbijać, choć rozbijać to raczej casser. éclater pochodzi od starofr. esclater, a to z kolei od frankijskiego slaitan. Z podobnego źródła pochodzą angielskie czasowniki to slit (=rozcinać), oraz to slice (=kroić).
en brandissant = wymachując, od brandir = grozić; wymachiwać. Pochodzi od brand (m), starego słowa na wielki, dwuręczny miecz.
Uważny czytelnik ( 😉 ) zauważy, że w ostatnim fragmencie cytatu zdecydowałem się nie tłumaczyć dosłownie mais pas à les suriner. suriner to słowo pochodzące z melin i slumsów, używane przez bandytów na określenie zabicia kogoś nożem. Więc może nawet nie tyle zasztyletować, co zaciukać. Pomyślałem, że lepiej będzie oddać sens zdania, niż tłumaczyć bardziej zgodnie z oryginałem, ale mniej zrozumiale.
Ostez Vostre Lion 