Il n’y a pas que la bière dans la vie, mais elle améliore tout le reste.

Piwo nie jest wszystkim w życiu, ale poprawia całą resztę.

il y a que [nom] = tylko…, jedynie…, wyłącznie [mianownik];

il n’y a pas que [nom] = nie tylko [mian.], [mian.] nie jest jedyny/a, [mian.] nie jest wszystkim.

Jeśli chcemy rozwinąć wypowiedź o to, jaką czynność jako jedyny wykonuje podmiot naszego zdania, dodajemy qui:

Il y a que poissons morts qui nagent avec le courant.

Tylko martwe ryby płyną z prądem.

améliorer = poprawiać, polepszać; z łac. melior (=lepszy). Z tego samego rdzenia wzięło się fr. meilleur (=lepszy). Jeśli ktoś ma zacięcie do kopania w ogródku, może to słowo skojarzyć z naszą melioracją, czyli nawadnianiem lub odwadnianiem gruntu w celu poprawy jego jakości.

La saignée parfois améliorait la condition de la personne malade. Mais pas souvent.

Puszczanie krwi czasem poprawiało stan zdrowia chorego. Ale niezbyt często.

(a poza tym pochwalę się: skończyłem wreszcie czytać Le Roi de Fer w oryginale)

J’agis en tant que le chef de l’arriere-garde de l’empereur jusqu’à ce que mon cerveau coule de mes oreilles.

Pełnię obowiązki przywódcy straży tylnej cesarza dopóki mózg nie wypłynie mi uszami.

inspirowane Pieśnią o Rolandzie

Przyznaję, miałem tym razem pewne trudności, żeby wymyśleć dobry przykład. Duża ilość odcinków South Parku, który ostatnio oglądam, również może mieć pewien wpływ.

agir = działać; postępować (envers qn/qch = względem kogoś/czegos); oddziaływać (sur qn/qch = na kogoś/coś). Spotykany często w konstrukcji il s’agit de [nom/infinitif] = chodzi o [coś]. Pochodzi z łacińskiego słowa-wytrychu agere, które znaczyło wszystko od iść, przez działać, po robić i z czasem w łacinie potocznej zostało kompletnie zastąpione przez facere (=robić), z którego wzięło się faire. Z agere natomiast powstało ang. to act, oraz francuskie agiter = agitować, namawiać, « sprawiać, by ktoś ruszył dupę ».

en tant que = jako. W poprzednim wpisie udział wzięło tant que (=tak długo, jak). Gdy dodać do niego na początku słówko en, cały zwrot zamienia się w bardziej formalny synonim do comme.

Il peut agir en tant que le remplacement pendant l’absence de mon amant.

Może działać jako zastępstwo pod nieobecność mojego kochanka.

jusqu’à ce que [subjonctif] = dopóki [zdanie podrzędne]. W poprzednim wpisie w tym samym celu użyłem konstrukcji tant que [nom] ne [futur] pas (co było chyba trochę karkołomne, ale znajomy Francuz stwierdził, że jest ok). Jeżeli chcemy użyć jusqu’à ce que musimy pamiętać, że w dalszej części zdania używamy subjonctifu i jest to zdanie twierdzące, a nie, jak w języku polskim – przeczące.

Et ainsi de suite jusqu’à ce que votre travail soit satisfaisant.

I tak dalej, dopóki [rezultaty] Twojej pracy nie będą zadowalające.

Clementia accueillait Robert si cordialement qu’elle est tombée enceinte.

Klemencja witała Roberta tak serdecznie, że aż zaszła w ciążę.

Robert II Jerozolimski był jednym z przywódców pierwszej krucjaty. Jego żoną była Klemencja Burgundzka.

accueillir = witać, od cueillir (=zbierać), najwyraźniej poprzez skojarzenie ze « zbieraniem się w grupie ». Ale również ugościć, lub pomieścić (kogoś np. w domu). Odmienia się dość łatwo, trzeba tylko uważać na te wszystkie powtarzające się literki. un accueil = powitanie.

L’église était capable d’accueillir les réfugiés tant que l’ennemi ne se retirait pas.

Kościół był w stanie pomieścić uchodźców dopóki przeciwnik się nie wycofał.

Samo cueillir z kolei pochodzi z łacińskiego colligere, którego jedną z form jest collēctum. Od collēctum wzięło się francuskie collecter i angielskie to collect (niespodzianek brak: wszystkie te słowa znaczą zbierać w swoich językach).

tomber = dosł. upaść, ale również zachorować (tomber malade), oraz zajść w ciążę (tomber enceinte). enceinte (f) to przymiotnik, który można przetłumaczyć na język polski jako brzemienna, ale we francuskim to słowo nie kojarzy się tak poetycko, czy podniośle, jak jego polski odpowiednik. Lepszym tłumaczeniem jest więc po prostu « w ciąży ». tomber odmienia się z être.

N’inquiète pas que tes cheveux tombent. Tu es laid de toute façon.

Nie martw się, że twoje włosy wypadają. I tak jesteś brzydki.